Eenzijdig gehoorverlies (Single Sided Deafness)

Wat is het?

Van eenzijdig gehoorverlies, of single sided deafness (SSD) spreken we wanneer je met één oor (goed) hoort en met het andere oor slecht tot niets (gehoor-drempel ≥70 dB). Aangeboren éénzijdige slechthorendheid komt relatief weinig voor (1 à 2 per 1.000 kinderen) en kan mogelijk zijn ontstaan door een infectie met het cytomegalovirus tijdens de zwangerschap. Op latere leeftijd kan het éénzijdige gehoorverlies ontstaan door o.a. een virusinfectie, otosclerose, plotsdoofheid aanvallen, eerder meegemaakt lawaai trauma, de ziekte van Ménière of een brughoektumor die groeit in de buurt van de hersenstam en de gehoor- en evenwichtszenuw langzaam afknelt.

Hoe te herkennen?

Gehooruitval geeft problemen, zoals lokaliseren van geluid en het luisteren naar gesprekken in een lawaaiige omgeving. De signalen uit beide oren gaan via de twee gehoorzenuwen naar de hersenen toe (stereo). Bij mensen met SDD gebeurt dat maar aan één kant (mono).

Het gemis in waarnemen van geluiden met twee oren zorgt er voor dat er geen richting aan het geluid te geven is, zeker als men de bron niet heeft opgemerkt. Het concentreren op één gesprek in een gezelschap is zeer beperkt geworden. Gesprekken aan de kant van het slechte oor komen onduidelijk over, het  zogenaamde 'hoofdschaduw-effect'. Woorden worden door dit effect verkeerd verstaan. Hierbij klinken de hoge tonen twee tot drie keer zo zacht t.o.v. van de lage tonen waardoor met name medeklinkers moeilijk zijn te onderscheiden. Bij reeds geringe achtergrond geluiden wordt het verstaan extra bemoeilijkt.
Neveneffecten zijn het veelvuldig draaien van het hoofd (het goede oor zoveel mogelijk richten) en het veelvuldig draaien van de ogen (checken of de ander een vraag stelt). Concentratie is extra vereist en kan weer leiden tot vermoeidheid. Een veel bijkomende klacht zoals tinnitus (oorsuizen) zal de spraakverstaanbaarheid extra negatief beïnvloeden.

Denkt je dat jouw gehoor aan één kant verslechterd is? Dan kan je een gehoortest (laten) uitvoeren. Dit kan bij een audicien of via je huisarts. Ook zijn er diverse zelf-tests, bijvoorbeeld met behulp van vragenlijsten of via internet of een app. De betrouwbaarheid daarvan is echter variabel. Zie ook www.hoorwijzer.nl.

En dan?

Ga bij klachten altijd eerst naar de huisarts. Indien de slechthorendheid veroorzaakt wordt door problemen in het middenoor (cerumen, vocht of ontstekingen) dan kan de kno-arts soms ingrijpen. Wanneer de slechthorendheid optreedt in het slakkenhuis zelf of wanneer de gehoorzenuw niet goed werkt, dan is dat bijna nooit medisch te verhelpen. Bij patiënten met eenzijdig gehoorverlies wordt momenteel getracht het gehoor te verbeteren door middel van een (draadloos) Contralateral Routing of Sound System (CROSS) of een bot geleidend hoortoestel; Bone Conduction Device (BCD). Echter, hiermee wordt het geluid via een omweg aan het goede oor aangeboden, waardoor het slechte oor alsnog niet gestimuleerd wordt. De signalen naar de hersenen komen nog steeds slechts van één oor.
Daarom vinden in onder andere het UMC Utrecht, maar ook in het buitenland, momenteel diverse onderzoeken plaats naar het effect van een Cochleair Implantaat bij eenzijdig gehoorverlies. Met een CI op het slechtste oor kan namelijk aan die kant de gehoorzenuw worden gestimuleerd. Nadere inlichtingen over hulpmiddelen kan je verkrijgen bij je kno-arts of audioloog.

Handige communicatietips
  • Geef aan wat je beperking is en verzoek duidelijk verstaanbaar in jouw richting te spreken.
  • Kies goed waar je gaat staan/zitten, zodat je goede oor naar de spreker is gericht. Zorg dat je niet te ver van de spreker af bent, kijk goed naar het gezicht van de spreker en zorg daarbij voor goed licht.
  • Probeer achtergrondgeluid in de ruimte te verminderen (geen radio/tv aantijdens een gesprek etc.) en kies bij voorkeur een ruimte met goede akoestiek (zachte vloerbedekking of vloerkleden, gordijnen etc.).
  • Zorg dat duidelijk is wat het gespreksonderwerp is, zodat je verdere woorden of gebaren beter kan interpreteren als je in een lawaaiige omgeving niet alles goed verstaat. Een cursus spraakafzien en/of Nederlands met ondersteunende gebaren kan jou (en jouw naasten) daar bij helpen. Zie www.nvvs.nl/spraakafzienNmG.

Lees hier het artikel uit HOREN Magazine (alleen voor leden)

Audioloog Wim Soede over eenzijdig gehoorverlies
Meer weten?Meer informatie over eenzijdig gehoorverlies kan je vinden op de volgende websites: