Enquête Grow2work: ruim helft doven en slechthorenden werkloos

Wat betekent Grow2work voor de dove en slechthorende achterban? Wie maakt er deel uit van deze achterban? Welke knelpunten ervaren zij in het zoeken, vinden en behouden van een baan? Heeft het project een meerwaarde? Wat wordt door de achterban gewaardeerd en wat kan beter? Omdat Grow2work (een project van de belangenorganisaties voor doven en slechthorenden) veel vragen had, is er begin 2015 een online enquête gehouden. Graag delen we de uitkomsten hiervan. 

Aan deze enquête hebben 157 mensen meegedaan, waarvan 71 personen doof waren en 65 slechthorend. De overigen hebben of TOS (taalontwikkelingsstoornis) of hebben 'anders' ingevuld. Dat kunnen bijvoorbeeld CI-gebruikers zijn of personen die aan één oor doof zijn.In Nederland is de werkloosheid op het moment ruim 14 procent (van de beroepsbevolking). Onder doven en slechthorenden is de werkloosheid een stuk hoger. Niemand weet wat de precieze cijfers zijn, omdat het niet toegestaan is als arbeidsgehandicapte geregistreerd te staan. In het onderzoek “De positie van doven en zwaar slechthorenden op de arbeidsmarkt” dat is uitgevoerd door OSA-Tilburg in 2007 wordt geschat dat 50% van dove en slechthorende jongeren tussen de 18 en 30 jaar werkloos is. Veel doven ontvangen een uitkering, zoals de Wajong uitkering.

Er wordt vaker gevraagd wat precies het werkloosheidspercentage is onder doven en slechthorenden in Nederland. Deze vraag kunnen we dus niet precies beantwoorden. Uit de Grow2work enquête die we begin dit jaar hebben uitgevoerd blijkt wel dat de schatting uit het onderzoek in 2007 waarschijnlijk juist is. Ook nu was ruim de helft van de respondenten werkloos.

Hier lees je de meest opvallende uitkomsten uit het onderzoek. Laat je verrassen!

Leeftijd en geografie
De respondenten kwamen uit alle leeftijdscategorieën, waarbij de leeftijdsgroepen 20 tot en met 30 jaar en 41 tot en met 50 jaar het meest vertegenwoordigd waren. De eerste leeftijdsgroep is goed te verklaren uit het feit dat deze jonge mensen starters zijn op de arbeidsmarkt. Grow2work is oorspronkelijk bedoeld voor doven en slechthorenden tussen de 18 en 35 jaar oud. De afgelopen jaren hebben we in de praktijk gemerkt dat ook oudere doven en slechthorenden veel behoefte hebben aan de bijeenkomsten en workshops van Grow2work. Dit zijn mensen tussen de 40 en 50 jaar die werkloos zijn geraakt na een reorganisatie of door de economische crisis. Ook zitten er mensen bij die graag een carrièreswitch willen. De Grow2work Community woont verspreid over heel Nederland, maar de meeste mensen wonen in en rond de Randstad. Dit heeft zonder twijfel te maken met het feit dat de meeste Grow2work-bijeenkomsten in Amsterdam en Utrecht hebben plaatsgevonden.

Studie en bijbaan
Bij het onderdeel studie en scholing is gevraagd naar de opleiding, het diploma en of men naast de studie of scholing nog heeft gewerkt, zowel betaald als onbetaald. Opvallend is, ook rekening houdend met studerende respondenten, dat een groot deel van de respondenten een hogere opleiding heeft gevolgd, maar geen diploma op dit niveau heeft. 35% heeft een hbo-opleiding gedaan, en 25% heeft daadwerkelijk een diploma behaald. 15% heeft een wo-opleiding gedaan en de helft hiervan heeft een wo-diploma. Dat betekent dat er vrij veel doven en slechthorenden tijdens een hogere studie uitvallen. Dit heeft weer gevolgen voor de kansen op de arbeidsmarkt. Tijdens de school- en/of studietijd heeft 74,5% van de respondenten een bijbaan en/of vakantiebaan gehad. Een verrassend aantal, omdat er vaak wordt gezegd dat dove mensen geen tijd en/of energie hebben om tijdens hun studie te werken. De combinatie studie en bijbaan zou te zwaar zijn. Ook opvallend is dat er erg veel vrijwilligerswerk wordt gedaan: zo'n 51% van de respondenten heeft dit gedaan tijdens hun school en/of studietijd.

Werkloosheid
Ruim de helft van de respondenten (70) is werkloos. Dat is een zeer hoog aantal. Van de werkloze respondenten zijn de meeste mensen tussen de 0 en 5 jaar werkloos. Het grootste deel van de werkloze respondenten ontvangt een Wajong-uitkering (14%). 12,7% ontvangt een WW-uitkering en 8,3% ontvangt in het geheel geen uitkering. De overige werklozen ontvangen een Bijstandsuitkering, WIA-uitkering of een ander soort uitkering. Uit de vraag naar wat de grootste problemen in de zoektocht naar werk zijn, komen twee problemen duidelijk naar voren. 27 van de 69 respondenten geven aan dat er geen/weinig vacatures zijn in de sector waarvoor zij zijn opgeleid. Dit past bij de algemene maatschappelijke trend dat er geen tot weinig vacatures zijn in de sectoren waarvoor mensen in Nederland zijn opgeleid. Het grootste probleem waar de werkloze respondenten tegenaan lopen is opvallend. 21,4% (31 personen) geeft aan het gevoel te hebben dat zij gediscrimineerd worden op basis van hun doofheid, slechthorendheid of taalontwikkelingsstoornis. Een opvallend probleem, omdat men in Nederland sollicitanten niet op basis van een handicap mag afwijzen, tenzij goed horen of spreken een harde eis is in verband met de werkzaamheden van de functie. Denk hierbij aan beroepen als politiesurveillant of marinier.

Werk en knelpunten
84 respondenten zijn niet werkloos. 79 personen hebben de vragen met betrekking tot arbeid beantwoord. Het grootste deel, 49 respondenten, werkt tussen de 32 en 40 uur. Opvallend is dat het merendeel van de respondenten aangeeft geen problemen te ervaren met hulpmiddelen op de werkvloer. Het grootste probleem dat wordt ervaren op de werkvloer (11 respondenten) is dat zij beperkt / slecht gebruik kunnen maken van hulpmiddelen. Bij de vraag of respondenten problemen op de werkvloer ervaren door hun auditieve beperking werden meerdere problemen aangegeven. De meeste respondenten (37) geven aan moeite te hebben in de communicatie met collega's. Ook vinden ze dat er te weinig rekening wordt gehouden met hun beperking. Op de derde plaats van de knelpunten staat eenzaamheid. 20 respondenten geven aan zich soms of vaak eenzaam te voelen op het werk.

Meer dan de helft van de respondenten met betaald werk werkt op het niveau waarvoor hij/zij geschoold is. 13% geeft aan te werken onder zijn of haar niveau. Werk houdt meerdere zaken in voor alle respondenten. De vier belangrijkste daarvan, die door meer dan de helft van de respondenten werden aangegeven, zijn:

Financiële onafhankelijkheid (106 respondenten)
Persoonlijke ontwikkeling (104 respondenten)
Zelfstandigheid (94 respondenten)
Structuur in dagelijks leven (92 respondenten)

Grow2work-bijeenkomsten
Van de respondenten die weleens naar een bijeenkomst van Grow2work zijn geweest, is ongeveer de helft één keer geweest. 27 personen zijn twee keer of vaker naar een bijeenkomst van Grow2work geweest.

De respondenten gaan voornamelijk naar Grow2work-bijeenkomsten om andere werkzoekenden te ontmoeten en ervaringen te delen (28 respondenten), om tips en trucs en informatie te krijgen over werken en werk zoeken met doofheid of slechthorendheid (27 respondenten) en om geïnspireerd te worden door ervaringsverhalen (25 respondenten).

Publicatiedatum: 11 december 2015