Signaal op de bres voor tekst- en beeldbemiddelingsdienst

Er komt eind 2013 komt nieuwe telefoon-bemiddelingsdienst voor slechthorenden en doven, met zowel tekst - als beeldbemiddeling. Signaal had frequent overleg met het ministerie van Economische Zaken (EZ) en zorgde voor het opnemen van Total Conversation in de wetgeving en het herzien van enkele afspraken. Toch zijn niet alle doelstellingen bereikt.

Afgelopen jaar werd de Nederlandse Telecomwet gewijzigd onder invloed van een Europese Richtlijn die zegt dat slechthorenden en doven gelijkwaardige telefonie moeten krijgen. In de visie van Signaal gaat het bij gelijkwaardige telefonie over drie zaken: de technische kant, de kwaliteit van de bemiddeling, en het maatschappelijk aspect.

De techniek achter gelijkwaardige telefonie
Op technisch vlak is het van belang dat slechthorenden en doven kunnen gaan bellen met tekst, video en audio tegelijk, in ‘real time’. Dit biedt een waaier aan communicatiemogelijkheden: gebarentaal, spraakafzien, tekstbellen en auditieve waarneming. Bovendien heeft Signaal zich hard gemaakt voor Total Conversation-standaarden. Dat zijn internationale afspraken die mogelijk maken dat slechthorenden en doven zowel kunnen bellen als gebeld kunnen worden. Zo zit je niet vast op een ‘eiland’ zoals bij chat (MSN, Skype, etc.) zodat het alleen werkt als de twee gesprekspartners hetzelfde programma gebruiken. Het Europese project REACH112 leerde dat Total Conversation-standaarden een goede manier zijn om die interoperabiliteit te waarborgen. Deze TC-standaarden dienen ook om per telefonie 112 te bereiken. In 2011-2012 heeft Signaal zich hier herhaaldelijk voor ingezet, en uiteindelijk heeft het ministerie van EZ deze TC-standaarden in het najaar van 2012 vastgelegd in de wet. Dit is een belangrijke stap voor de toekomst: slechthorenden en doven zullen elkaar op gewone apparaten (smartphones, tablets, computers) kunnen bellen, in ‘real time’ tekst, audio en video.

Kwaliteit bemiddeling
Uiteraard is de kwaliteit van de bemiddeling van groot belang. Als een slechthorende of dove met een horende belt, dan dient die communicatie-overdracht goed te zijn. Daarom pleitte Signaal voor het inzetten van gediplomeerde schrijf- en gebarentaaltolken. Deze mensen zijn opgeleid, kennen de doelgroep en houden zich aan de ethische code. Signaal is er niet in geslaagd de inzet van schrijftolken als verplichting op te laten nemen in de wet. Voor tekstbemiddeling kunnen ook ‘tekstoperatoren’ worden ingezet, net zoals bij de huidige KPN Teksttelefoon Bemiddelingsdienst (‘Teleplus’). Voor de beeldbemiddelingsdienst zal wel gebruik gemaakt worden van tolken NGT.

Een ander verschil tussen de tekst- en de beeldbemiddelingsdienst is de openingstijden. De tekstbemiddelingsdienst is altijd bereikbaar, terwijl het ministerie van EZ besloot dat de beeldbemiddelingsdienst slechts beperkte openingstijden hoeft te hebben. Niets belet de toekomstige aanbieder van de tekst-en beeldbemiddelingsdienst om uiteindelijk toch schrijftolken in te schakelen en langere openingstijden te houden voor beeldbemiddeling. Uiteraard houdt Signaal de vinger aan de pols.

Maatschappelijke rol van telefonie
Telefonie speelt in onze maatschappij een grote rol. Het is immers de snelste manier om met een ander ‘in real time’ in contact te komen. Op dit punt hebben slechthorenden en doven heel wat in te halen. Omdat er veel minder mogelijkheden waren, hebben ze telefonie nooit op dezelfde intensieve manier als horenden gebruikt. Signaal vindt dat de doelgroep de nieuwe mogelijkheden zo veel mogelijk moet kunnen verkennen en benutten. Hopelijk deelt de toekomstige aanbieder deze visie. Daarom heeft Signaal gepleit voor een financiering waarbij de aanbieder er baat bij heeft dat de doelgroep intensief gebruik maakt van telefonie. Signaal hoopt op een gezonde strijd tussen meerdere marktpartijen bij de aanwijzingsprocedure, wat het beste resultaat voor de doelgroep zal opleveren. Naar aanleiding van de input van Signaal en anderen, is de aanwijzingsprocedure nu verlengd, om die zo nog beter vorm te geven.

In SIGNAAL werken de landelijke belangenorganisaties voor slechthorenden en doven samen voor een inclusieve maatschappij die ook voor slechthorenden en doven toegankelijk is.

Publicatiedatum: 24 januari 2013