Onderzoek naar effecten van akoestische omstandigheden in klaslokalen op leerlingen en docenten

De zogenoemde ‘Essex Study’ die onlangs in Engeland is uitgevoerd, toont de relatie tussen het verkorten van nagalmtijd in klaslokalen, het terugbrengen van geluidniveaus en de invloed hiervan op leerlingen en docenten. Wanneer de geluidniveaus te hoog zijn of ruimtes te veel galmen, hebben leerlingen moeite met het verstaan en begrijpen van de docent. Voor slechthorende leerlingen, is spraakverstaan bij slechte akoestiek dus extra lastig en inspannend. Docenten hebben daarnaast moeite om zich verstaanbaar te maken, zo laat de studie zien, waardoor ze vaak te maken hebben met stemproblemen.
 
Het verbeteren van de akoestiek door het terugbrengen van de nagalmtijd in klaslokalen leidt tot betere les- en leerprestaties, sneller begrip van de lesstof door leerlingen en minder stress bij docenten. Het was al bekend dat lawaai - van buiten en binnen de school - de schoolprestaties beïnvloedt. Dat het aanpakken van het specifieke aspect van nagalmtijd in het lokaal een ingrijpend effect heeft op zowel leerlingen als leraren, is nu voor het eerst uitgebreid aangetoond, in lokalen die ook echt gebruikt worden.

Essex Study
De Essex Study is een onderzoek van een half jaar in tien klassen met leerlingen tussen de 11 en 14 jaar. Er werd gekeken naar de impact van het terugbrengen van de nagalmtijd in een klas waarin gewerkt wordt. Door het aanbrengen van diverse akoestische maatregelen (zoals speciale plafonds) in drie gelijkwaardige klaslokalen van de Sweyne Park School werd het mogelijk om de gevolgen van verschillende akoestische omstandigheden in lokalen te onderzoeken. De Sweyne Park School is een scholengemeenschap met veel aandacht en hulpmiddelen voor leerlingen met gehoorproblemen.

De lokalen werden zowel objectief als subjectief beoordeeld door akoestische metingen én de bevindingen van studenten en docenten in kaart te brengen. Drie van de lokalen werden aangepast om te voldoen aan de drie verschillende akoestische eisen. De vierde ruimte was de referentieruimte en werd dus in het geheel niet aangepast. Voor zover mogelijk werd alleen de ruimteakoestiek veranderd. De veranderingen werden doorgevoerd in het weekend zonder dat de leerlingen en docenten het wisten. Elke verandering bleef minimaal vier weken intact.

Het onderzoek liet zien dat in lokalen waarin de nagalmtijd het kortst was, een bijkomend effect ontstond: de leerlingen maakten zelf ook minder geluid. Dit duidt op beter gedrag en meer aandachtig luisteren. Hierdoor kon de docent zachter spreken en toch goed verstaanbaar zijn, en zo de stem minder belasten. In het onderzoek werden zowel  kinderen met en zonder gehoorbeperking betrokken. Klik hier voor de video die op locatie werd gemaakt. Download hier het (vertaalde) onderzoeksrapport.

Akoestiek belangrijk in schoolontwerp
Ondanks verschillende richtlijnen voor goede omstandigheden voor zowel luisteren als spreken in scholen, wordt er nog steeds veel lesgegeven in lokalen die akoestisch gezien ondermaats zijn. Tegenwoordig is er vaker sprake van renovatie van bestaande schoolgebouwen dan van nieuwbouw. Ook worden vaak andere gebouwtypes getransformeerd naar een schoolfunctie. Daardoor blijven onwenselijke akoestische situaties steeds langer voortbestaan, wat van invloed kan zijn op prestaties van leerlingen en leerkrachten. Bij het IcDuBo (Innovatie Centrum Duurzaam Bouwen) in Rotterdam staat sinds dit jaar een ‘perfect klaslokaal’ waar onder meer het effect van nagalmtijd kan worden ervaren.

Overigens is goede akoestiek ook van belang voor de concentratie en productiviteit van werkenden in kantoorgebouwen, zo meldde de Telegraaf onlangs.

Publicatiedatum: 22 juli 2013