Onderzoek Kennisklik: eigen verantwoordelijkheid staat voorop bij autorijden en de ziekte van Ménière

De meest gestelde vraag aan de NVVS-Commissie Ménière is: “Mag ik autorijden als ik de ziekte van Ménière heb?”. Daar is geen kort en makkelijk antwoord op te geven. Op verzoek van de Commissie Ménière heeft Kennisklik, de wetenschapswinkel van de Universiteit van Tilburg, daarom onderzoek gedaan. Daaruit is af te leiden dat het juridisch gezien erg belangrijk wordt geacht om op basis van 'eigen verantwoordelijkheid' bij het CBR te melden dat u de ziekte van Ménière heeft en vervolgens passende maatregelen te nemen.

In het onderzoek van Paulien Nguyen staan de volgende vragen centraal:
- Indien er zich een verkeersongeval voordoet naar aanleiding van een duizeligheidaanval die het gevolg is van de ziekte van Ménière, is de patiënt dan aansprakelijk (onder welke voorwaarden) en in welke gevallen zal dit door de verzekering gedekt worden?    
-Wat zijn de strafrechtelijke gevolgen indien er door een duizeligheidaanval als gevolg van de ziekte van Ménière een verkeersongeluk gebeurt?

Aansprakelijkheid
Er zijn verschillende procedures met betrekking tot het autorijden in combinatie met de ziekte van Ménière. Indien een Ménière-patiënt voor het eerst een rijbewijs aanvraagt, zal aan de hand van de Eigen Verklaring, de medische rapporten en de Regeling eisen geschiktheid 2000 door het CBR per individueel geval beoordeeld worden voor welke termijn de patiënt rijgeschikt wordt verklaard. Wanneer deze termijn is verlopen, zal de patiënt hoogstwaarschijnlijk weer opnieuw medisch gekeurd moeten worden om zo het rijbewijs te vernieuwen.

Dit is anders als de patiënt al in het bezit is van een geldig rijbewijs en vervolgens de ziekte van Ménière wordt gediagnosticeerd. Van belang is dat er in dit geval geen wettelijke verplichting voor de Ménière-patiënt is om de gewijzigde medische situatie door te geven aan het CBR (ook niet voor beroepschauffeurs). Dit wordt meer gezien als een morele meldplicht/ongeschreven regel om het wel te melden. Er wordt dan ook erg veel belang gehecht aan de eigen verantwoordelijkheid!

De melding is echter wel degelijk van belang voor de stafrechtelijke aansprakelijkheid. Wanneer de patiënt wél bij het CBR meldt dat de ziekte van Ménière is gediagnosticeerd, zal er alsnog een medische keuring plaatsvinden.

Indien er zich een verkeersongeval voordoet naar aanleiding van een duizeligheidsaanval als gevolg van de ziekte van Ménière zal de verzekering doorgaans de schade vergoeden. Voorwaarde is uiteraard wel dat de patiënt in het bezit is van een geldig rijbewijs. De verzekeraar kan slechts de schade op de verzekerde patiënt verhalen (weigeren dekking te verlenen) als zij zich expliciet kunnen beroepen op een uitsluitingsgrond die is opgenomen in de polisvoorwaarden. Het is dus van groot belang dat men altijd goed de polisvoorwaarden doorneemt.

Strafrechtelijke gevolgen
Een strafrechtelijke veroordeling op grond van art. 6 of art. 5 van de Wegenverkeerswet komt aan op het geheel van de gedragingen van de verdachte, de aard en de ernst daarvan en de overige omstandigheden van het geval. Buiten kijf staat de eigen verantwoordelijkheid van de patiënt waar de rechter erg veel waarde aan hecht. Onder de eigen verantwoordelijkheid valt ook de onderzoeksplicht en zodoende dient de patiënt op de hoogte te zijn van de relevante huidige regelgeving. Hieruit blijkt dat de patiënt na een duizeligheidsaanval in ieder geval voor een periode van drie maanden niet mag rijden.
Als een patiënt wist dat hij/zij de ziekte van Ménière heeft en dit niet gemeld heeft bij het CBR en men zodoende toch achter het stuur gaat zitten, daarbij dus het risico van een ongeval op de koop toe nemend, dan zal een beroep op overmacht hoogstwaarschijnlijk falen en zal de patiënt strafrechtelijk veroordeeld kunnen worden. Daar spelen verschillende factoren in mee, zoals in het rapport uiteengezet wordt.

Vanuit strafrechtelijke positie zal dan ook het advies zijn: altijd melden bij het CBR wanneer er sprake is van een gewijzigde medische situatie.

Download hier het complete rapport. Aan het rapport kunnen geen rechten worden ontleend.

De NVVS stelt u dit onderzoeksrapport kosteloos ter beschikking. Wij hopen dergelijke dingen ook in de toekomst te kunnen blijven doen, in het belang van Ménière-patiënten en mensen met andere hoorproblemen. U kunt ons daarbij steunen door een vrijwillige financiële bijdrage aan ons over te maken via JustGiving
Publicatiedatum: 27 mei 2014