Hoogleraar Sophia Kramer: “Gehooronderzoek? Ook naar de ogen kijken!”

“Als je luistert, kost het meer moeite om een storende spreker op de achtergrond te negeren dan een luid zoemende airco”, meent prof. dr. Sophia Kramer. “Dit verschil kun je zien aan de grootte van iemands pupillen tijdens het luisteren.” De afdeling audiologie van VUmc heeft hiermee een nieuwe manier ontwikkeld om te achterhalen hoeveel moeite het kost om te luisteren in een rumoerige omgeving.

Sophia Kramer is sinds 1 januari 2014 hoogleraar Auditief functioneren en Participatie in het VU medisch centrum en sprak op 12 september haar oratie uit. In haar oratie gaf ze aan dat, naast de oren, het brein ook een belangrijke rol speelt bij het horen. En dat kost energie. Naarmate iemand minder goed hoort, moeten zijn hersenen harder werken. Een veelgehoorde klacht van slechthorende mensen is niet voor niets dat luisteren zoveel inspanning kost. Dit veroorzaakt stress en vermoeidheid en kan leiden tot ziekteverzuim en soms tot maatschappelijke uitval.

Pupilmeting
Het is volgens de onderzoekers dus niet terecht om enkel iemands oren te onderzoeken als hij of zij slechthorend is. Iemands cognitieve functioneren, oftewel de werking van iemands brein tijdens het luisteren, zou ook meegenomen moeten worden. Daarom is de afdeling audiologie van VUmc begonnen met de ontwikkeling van cognitieve tests die de werking van het brein tijdens luisteren zouden kunnen meten. Daarnaast werken zij ook aan de ontwikkeling van een nieuwe methode om luisterinspanning te meten: via de pupil in het oog. De mate waarin de pupil zich verwijdt tijdens luisteren, geeft aan in hoeverre iemand zich aan het concentreren is. Deze methode kan luisterprocessen in kaart brengen die niet met standaard gehoortests te meten zijn. Zo is aan de hand van pupillometrie aangetoond wat veel slechthorenden uit ervaring weten: dat het inspannender is om een storende spreker op de achtergrond te negeren, dan een luid zoemende airco. Dit terwijl de spraakverstaanbaarheid in beide situaties identiek is.  

VUmc gaat de komende jaren samenwerken met een hoortoestellenfabrikant in Denemarken om deze methode verder te ontwikkelen en te zorgen dat deze straks in de patiëntenzorg kan worden toegepast.

Cognitieve componenten
Naast de pupilmeting kwam verder in de oratie van Sophia Kramer naar voren dat bij iemands score op de spraakverstaanbaarheidstest ook niet-auditieve (cognitieve) componenten van belang zijn. In HOREN Magazine vertelt Sophia Kramer er meer over en vertelt ze ook wat haar leerstoel ‘Auditief functioneren en participatie’ precies inhoudt.

NVVS-leden kunnen hier het artikel uit HOREN Magazine december 2014 downloaden. De hele oratie is te vinden op YouTube en op de site van de VU.   

Publicatiedatum: 19 december 2014