Hoe kunnen zorgverleners beter luisteren naar slechthorenden?

Patiëntvriendelijkheid staat in ziekenhuizen hoog op de agenda. Toch valt er aan de omgang met slechthorenden nog heel wat te verbeteren. Dit werd duidelijk tijdens de ervaringssessies met als thema ‘Communicatie met medici’. NVVS-vrijwilligster Martine van Hulst verwoordt in HOREN Magazine de knelpunten, oplossingen en tips die ter sprake kwamen tijdens de sessies. Op ervaringrijk.nl/nvvs zijn uitgebreide ervaringsverhalen en tips over dit onderwerp te lezen.

De NVVS organiseert regelmatig kleinschalige sessies waar mensen met een hoorprobleem (soms ook partners, familieleden etc.) ervaringen en tips kunnen uitwisselen over een specifiek thema. Zie ook: nvvs.nl/ervaringskennis. Voor het thema ‘Communicatie met medici’ was erg veel belangstelling. Daarom zijn er meerdere sessies aan dit thema gewijd.

Goede communicatie met de slechthorende is júist in een ziekenhuis erg belangrijk. Het kan soms zelfs een kwestie zijn van leven of dood. Zorgverleners moeten zich daarvan bewust worden. Ze moeten dit onderwerp serieus nemen en er afspraken over gaan maken. Eén van de deelnemers vertelde: “Ik had er niet aan gedacht had om van tevoren te vertellen dat ik slechthorend ben. Tijdens het dotteren lag ik achterover, zonder hoortoestellen. Ik hoorde dat er gesproken werd, maar ik verstond geen woord. Die mondkapjes zaten er ook tussen. Ik kreeg een vaatverwijdend middel waar ik niet tegen kan. Ik hapte naar adem en riep: ‘Ik ben slechthorend.’ Het leek alsof niemand me begreep. Iedereen ging gewoon door. Het was een nachtmerrie.”

Knelpunten en oplossingen
De deelnemers aan de sessies vertelden over hun ervaringen met knelpunten op het gebied van de communicatie in een ziekenhuis, bij de huisarts of bij de tandarts. Denk bijvoorbeeld aan het afroepen van namen in de wachtkamer, het lawaai van een MRI-scanner, het niet kunnen dragen van een hoortoestel in de operatiekamer of na de operatie als u op zaal ligt en verpleegkundigen komen om u vragen te stellen, mondkapjes in de operatiekamer en de informatie in patiëntendossiers (waar vaak niet in staat vermeld dat de patiënt slechthorend is en hoe hier rekening mee kan worden gehouden). Een aantal knelpunten zijn op een eenvoudige manier op te lossen, menen de deelnemers aan de sessies. Anderen vragen aanpassingen in protocollen of routines. Lees als NVVS-lid hier het complete artikel uit HOREN Magazine december 2014.

Wat kunnen slechthorenden zélf doen?
Uiteraard kunnen ook slechthorenden een bijdrage leveren aan verbetering van de communicatie. Ter ondersteuning heeft de NVVS ziekenhuis-brochures gemaakt: één met tips voor de slechthorende zelf en één met tips voor de zorgverlener. Zie nvvs.nl/winkel. Uit de ervaringssessies kwamen belangrijke tips naar voren. Het is goed om méér tegen medici te zeggen dan alleen dat u een hoorbeperking heeft. U moet ook aangeven hóe een medicus tegen u moet praten. Niet verstaan? Onderbreek het gesprek en vraag om herhaling. In het HOREN-artikel staan nog meer tips.

Ervaringssessies en belangenbehartiging
NVVS vindt de ervaringsverhalen van de deelnemers erg nuttig. Er ontstaat zo een duidelijk beeld van de knelpunten. Vaak komen slechthorenden zelf met oplossingen. Via ervaringrijk.nl kunnen andere slechthorenden hier kennis van nemen. De ervaringen dienen echter ook bij de zorgverleners zelf terecht te komen. Artsen moeten handreikingen krijgen over de wijze waarop de communicatie met een slechthorende effectief kan verlopen. Veel patiënten verlaten nu de spreekkamer zonder alles te hebben verstaan. Dat moet veranderen. Roep de ziekenhuizen op om hier een agendapunt van maken. De NVVS beraadt zich er nog op hoe dit verder aangepakt kan worden.

Pluim
Er zijn gelukkig ook goede voorbeelden op dit gebied. Onlangs is er in Boxtel een speciale polikliniek voor doven en slechthorenden geopend. PoliDOSH biedt extra voorzieningen aan voor een optimale communicatie met doven en slechthorenden. Een afspraak kan per e-mail worden gemaakt. Lees meer op nvvs.nl/polikliniek.
U kunt overigens voor het maken van afspraken etc. ook een tolk (op afstand) inschakelen via Tolknet en hulpverleners kunnen telefonisch worden bereikt via beeld- en tekstbemiddelingsdienst KPN Teletolk.

Publicatiedatum: 29 december 2014