Gebruik Utermöhlen-prismabril bij duizeligheid niet vanzelfsprekend door gebrek aan onderzoek

De ziekte van Ménière wordt meestal behandeld met het advies voor leefstijlverandering en eventueel medicatie. Maar in Nederland zweren zo’n vierduizend Ménière-patiënten (en ook brughoektumor-patiënten die last hebben van visueel gerelateerde duizeligheid) bij de Utermöhlen-prismabril, waarvan de werking wetenschappelijk (nog) niet is bewezen. NVVS merkt dat de prismabril nog lang niet bij alle mensen met Ménière en bij alle artsen bekend is. Tijdens de Balance Awareness Week vragen we daarom opnieuw aandacht voor dit hulpmiddel.

Wat & hoe
Voor de prismabril werden in 1941 richtlijnen opgesteld door de Nederlandse kno- en oogarts G.P. Utermöhlen (1873-1960) voor de behandeling van Ménière-patiënten. De speciaal geslepen prisma's in het brillenglas beïnvloeden de wisselwerking tussen het evenwichtsorgaan, ogen en oogspieren. Daardoor zouden de aanvallen van duizeligheid verminderen of verdwijnen.

Ook bij visueel gerelateerde duizeligheid vanwege een brughoektumor kan de bril een functie hebben, vertelt gespecialiseerd arts Eric Vente. “Bij brughoektumor is er continue compensatie en verlies van beeldstabilisatie met ruimtelijke desoriëntatie, met als gevolg oscillopsie. Oscillopsie is het symptoom waarbij het beeld dat iemand heeft van de omgeving beweegt zodra het hoofd wordt bewogen. De gedachte is, kort samengevat, dat het evenwichtsorgaan in het binnenoor invloed heeft op de oogstand (beeldstabilisatie). De Utermöhlen-prismabril compenseert dit. De eerste resultaten bij brughoektumor-patiënten zijn veelbelovend.”

Scepsis
Eric Vente van de Utermöhlen Stichting hield enige tijd geleden in kranten van De Persdienst nog een pleidooi voor wetenschappelijk onderzoek naar de werking van de bril bij Ménière. De kwaliteit van leven van de patiënten verbetert enorm, meent hij. Vente heeft in 35 praktijkjaren duizenden Ménière-patiënten behandeld. Eigen onderzoek in samenwerking met TNO onder 384 patiënten wees uit dat 90 procent een vorm van verbetering had ervaren, 60 procent was geheel vrij van aanvallen. Toch is er nog altijd veel scepsis over de bril. Vente: "We weten hoe je de methode moet toepassen, maar een medische verklaring hebben we nog niet. En omdat de werking van de Utermöhlen-bril nooit wetenschappelijk is bewezen, wordt de behandeling niet serieus genomen en in de alternatieve hoek gedrukt."

De drie Nederlandse artsen gespecialiseerd in de Utermöhlen-methode zijn op leeftijd en er is geen jongere generatie opgestaan die het aandurft een eigen praktijk op te zetten voor de Utermöhlen-therapie. Mede daarom is het zo belangrijk dat het wetenschappelijk onderzoek op gang komt. “We hebben bewijs nodig, zodat we een protocol kunnen opstellen voor de behandeling en onze kennis kunnen overdragen op kno-artsen en oogspecialisten."

Wetenschappelijk onderzoek
Samen met Jelte Bos, hoogleraar bewegingswetenschappen bij de Vrije Universiteit in Amsterdam  en bij TNO, werft Vente fondsen om de werking van de Utermöhlen-prismabril wetenschappelijk te staven. Ze werken nu aan het indienen van een subsidieverzoek bij ZonMW, de organisatie die namens het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk onderzoek gezondheidsonderzoek financiert. Voor het kostbare onderzoek, dat 3  à 4 jaar zou duren, zijn verder nog co-financieerders nodig.
“Als je bedenkt hoeveel geld er zou kunnen worden uitgespaard als de Utermöhlen-prismabril breder zou worden toegepast”, benadrukt Bos, “dan zou het geld zichzelf snel terug betalen. Als medicatie bij Ménière-patiënten niet aanslaat, zou de bril een logische eerstvolgende stap kunnen zijn voordat drastischere en duurdere methoden worden ingezet als een operatie of medicatie die het evenwichtsorgaan uitschakelt en veel bijwerkingen heeft.”

Zie voor meer informatie www.pemvente.com. Overigens wordt in de praktijk van Eric Vente alleen het onderzoek gedaan naar of u in aanmerking komt voor een Utermöhlen-prismabril. De daadwerkelijke aanschaf van de bril doet u vervolgens bij een opticien.

De NVVS-Commissie Ménière vindt het ook erg belangrijk dat er goed wetenschappelijk onderzoek komt, dat aantoont dat en hoe de Utermöhlen-prismabril werkt. Lees hier het complete artikel dat eerder hierover werd gepubliceerd in de kranten van De Persdienst.

Publicatiedatum: 19 september 2014