Dove en slechthorende 30+ studenten krijgen geen tolk: morgen rechtszaak rond dove student

Dove en slechthorende studenten hebben in Nederland tot hun dertigste recht op een tolk Nederlandse Gebarentaal (NGT) of een schrijftolk. Dovenschap voert namens het Platform Doven, Slechthorenden, TOS al enige tijd actie om deze regels te herzien. Iederéén zou immers een opleiding of studie moeten kunnen volgen, ongeacht leeftijd of eventuele beperking! Dit onderwerp staat nu extra in de schijnwerpers omdat morgen in de rechtbank in Den Bosch de zaak behandeld wordt van Hugo Mkandawire, een student HBO ICT aan de Hogeschool Fontys. Hugo is met ingang van het studiejaar 2015-2016 de voorziening voor een tolk Nederlandse Gebarentaal ontzegd.

Hugo is doof en nadat hij een MBO-opleiding had afgerond heeft hij een aantal jaren als bouwkundig tekenaar gewerkt op een architectenbureau. Door de economische crisis die vooral voor de bouw verstrekkende gevolgen heeft gehad, is Hugo werkloos geraakt. Hij is om zijn positie op de arbeidsmarkt te versterken gestart met de opleiding HBO ICT. Hugo was bij aanvang van de studie 29 jaar en is inmiddels 30.

Voorziening 
Dove leerlingen en studenten hebben op grond van de Wet overige onderwijssubsidies (WOOS) recht op een tolk Nederlandse Gebarentaal (NGT) of een schrijftolk. Deze mogelijkheid bestaat tot de leeftijd van 30 jaar. Daarna worden studenten geacht zelf de kosten dragen. Alleen in het geval wanneer iemand werkloos is en zijn kans op de arbeidsmarkt kan vergroten door een kortdurende opleiding te volgen, kan het UWV in het kader van de re-integratie een voorziening voor een tolk toekennen. Niet op basis van de WOOS maar op basis van regelingen in het kader van re-integratie.

'Zonder tolk geen opleiding'
Deze opleiding mag dan maximaal een jaar of in uitzonderingsgevallen 2,5 jaar duren. Een vierjarige HBO-opleiding voldoet niet aan die voorwaarde en daarom is aan Hugo met ingang van het studiejaar 2015-2016 de voorziening voor een tolk NGT ontzegd. Dit betekent dat hij wordt belemmerd in de toegang tot het onderwijs. In het geval van Hugo is dit een ongelijke behandeling op grond van leeftijd én handicap. “Vreselijk! Zonder tolk kan ik mijn opleiding niet afmaken en blijf ik werkloos”, reageert Hugo. “Ik wil ontzettend graag werken en niet afhankelijk zijn van een uitkering. Er is werk in de ICT, maar dan moet ik wel eerst mijn diploma halen.”

Oplossing
Dovenschap, de belangenorganisatie voor dove mensen, voert al enige tijd een lobby om de tolkvoorziening voor doven en slechthorenden te herzien. Een onderzoek hierover is al gaande, maar dit duurt te lang voor Hugo. Dovenschap wil dat de leeftijdsgrens van 30 jaar onmiddellijk wordt los gelaten. In ieder geval voor iedereen die nu werkloos is, ongeacht het type en de duur van de opleiding die men wil volgen. En idealiter voor iedereen die ergens in haar of zijn leven een opleiding van welke soort dan ook wil volgen, om welke reden dan ook.

In strijd met het VN-verdrag
De rechtbank gaat in de zaak van Hugo toetsen of in dit concrete geval de bepaling in de WOOS inzake de leeftijdsgrens in strijd komt met verplichtingen uit het VN-Verdrag, de Richtlijn Gelijke Behandeling van de Europese Unie en het Europees Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie en daarom buiten toepassing moet worden gelaten. De Tweede Kamer heeft onlangs de Goedkeuringswet VN Verdrag Gehandicapten aangenomen en de verwachting is dat ook de Eerste Kamer zal instemmen met de Goedkeuringswet.
Publicatiedatum: 15 februari 2016