Belangenorganisaties pleiten in brief aan ministeries voor landelijke regeling tolkvoorziening

Als het aan de ministeries ligt, worden de regelingen voor tolkuren overgeheveld naar de gemeenten. De belangenorganisaties voor doven, slechthorenden en mensen met esm én de beroepsverenigingen van tolken zijn van mening dat de tolkvoorziening een specialisme is dat niet past binnen de huidige WMO-constructie of de Participatiewet. Zij schreven een brief aan de staatssecretarissen van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap, Sociale Zaken & Werkgelegenheid en Volksgezondheid, Welzijn & Sport. Lees onderaan bij 'update' de laatste ontwikkelingen.

Dove en slechthorende mensen in Nederland kunnen gebruik maken van een tolk gebarentaal of schrijftolk in verschillende situaties. Zo kan een tolk ingezet worden bij diverse privéaangelegenheden, op het werk en in het onderwijs. Op dit moment wordt de tolkvoorziening uitgevoerd door Menzis Zorgkantoor (leefuren) en het UWV (werk- en onderwijsuren). Diverse ministeries zijn voornemens de tolkvoorziening over te hevelen naar een andere organisatie. De belangenorganisaties voor doven en slechthorenden en ook de Nederlandse Schrijftolken Vereniging (NSV) en de Nederlandse Beroepsvereniging Tolken Gebarentaal (NBTG) pleiten ervoor dat de tolkvoorziening landelijk geregeld blijft. Zij schreven daarom een brief aan de staatssecretarissen van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap, Sociale Zaken & Werkgelegenheid en Volksgezondheid, Welzijn & Sport.

Als het aan de ministeries ligt, zullen de leefuren worden overgeheveld naar de WMO en deze zullen dus worden uitgevoerd via de gemeenten (eventueel via centrale inkoop). Daarnaast komt, door de Participatiewet, een deel van de dove mensen die voor de werksfeer een tolk inzetten onder de verantwoordelijkheid van de gemeenten te vallen en zullen de overige dove mensen voor hun tolk weer bij UWV terecht moeten.
Ook is het plan om in het kader van de Wet Passend Onderwijs de tolkvoorziening in basis-, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs over te hevelen naar de cluster 2-instellingen en blijven HBO en WO uitgevoerd worden door UWV. Zo zijn er straks veel uiteenlopende instanties betrokken bij de uitvoering van een regeling die door ongeveer 6.000 mensen gebruikt wordt.

Standpunt belangenorganisaties
De belangenorganisaties voor doven, slechthorenden en mensen met esm én de beroepsverenigingen van tolken zijn van mening dat de tolkvoorziening een specialisme is dat niet past binnen de huidige WMO-constructie of de Participatiewet. “Wij achten het van groot belang dat de tolkvoorziening toegankelijk blijft voor iedereen en dat het geen regeldoolhof wordt waarin tolkgebruikers, maar ook tolken, straks de weg niet meer kunnen vinden”, schrijven de organisaties in hun brief.
“Wij pleiten daarom voor één landelijke regeling voor alle tolkvoorzieningen in alle domeinen. Dit zou een enorme besparing opleveren ten opzichte van de huidige werkwijze. Daarnaast zou de regeling dusdanig vorm gegeven kunnen worden dat de maatschappij ook toegankelijk wordt voor mensen die op dit moment tussen wal en schip vallen (zoals werknemers binnen sociale werkplaatsen, studenten die ouder zijn dan 30 jaar, zelfstandigen zonder personeel) als het gaat om de inzet van tolken. Waarmee dit alles ook zou passen binnen het verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap.”

“Tot nu toe zijn gebruikers en tolken erg tevreden over de manier waarop Menzis Zorgkantoor de uitvoering van de voorziening voor de leefuren uitvoert. Wat ons betreft zou de uitvoering van de voorziening dan ook prima door Menzis kunnen worden uitgevoerd.”

Download hier de brieven aan OCW, SZW en VWS.

Update 18 februari:

Staatssecretaris Klijnsma (SZW) stuurde op 18 februari 2014, mede namens de staatssecretaris Van Rijn (VWS), een brief aan de Tweede Kamer over de wijze waarop de tolkvoorziening voor doven alsmede voorzieningen voor blinden en slechtzienden in de Participatiewet worden vormgegeven. Zij schrijft daarin dat de tolkvoorziening voor leefuren (die onder VWS vallen) vanaf 2015 naar gemeenten zal gaan. Dat is overeenkomstig de plannen van de diverse ministeries. Hiervoor zal wel onderzocht worden of deze tolkvoorziening landelijk kan worden ingekocht. Klijnsma wil bij die landelijke coördinatie ook de werkuren (die onder SZW vallen) betrekken, zo schrijft ze. “Zoals ook aangegeven in de nota naar aanleiding van het verslag, gaat het kabinet na of deze centrale inkoop en landelijke coördinatie kan worden uitgebreid met de tolk gebarentaal die in het kader van de Participatiewet door gemeenten kan worden ingezet voor het werk. Ook hierop wordt de samenwerking gezocht met de VNG. Ik streef er naar om voor 1 juli van dit jaar samen met VWS uw Kamer over de uitkomsten van dit onderzoek te informeren.” Ze geeft verder aan dat is afgesproken dat in elke regio een basispakket aan functionaliteiten (onder andere werkgeversdienstverlening, werkplekaanpassingen, no-riskpolis) onder regie van het Werkbedrijf wordt georganiseerd.

De belangenorganisaties pleiten dus voor één landelijke regeling, in plaats van versnippering. Ondanks de mogelijkheden van landelijke inkoop die worden onderzocht, lijkt het er toch op dat de staatssecretaris bij de eerdere plannen blijft. Daarover zullen de organisaties nog worden geïnformeerd, schrijft Klijnsma: “Daarnaast hebben organisaties voor doven en slechthorenden mij op 11 februari jl. een brief gestuurd met wensen betreffende de tolk gebarentaal en schrijftolk. Deze brief is ook gestuurd naar mijn ambtgenoten van het Ministerie van VWS en het Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap. Wij zijn voornemens hierover binnenkort met deze organisaties in contact te treden.”

We houden u op de hoogte.  Lees hier de complete brief van de staatssecretaris.


Publicatiedatum: 12 februari 2014