De ander verstaan via mondbewegingen

Ook al biedt een CI je de mogelijkheid om (opnieuw) te horen, er blijft in de regel altijd sprake van een gehoorverlies. Daarom maken veel CI-dragers, net als slechthorenden, gebruik van spraakafzien (liplezen). Door naar iemands mondbewegingen te kijken, kun je vaak ook zien wat er wordt gezegd.

Hoe werkt spraakafzien

Spraakafzien is het aflezen van klanken van iemands mond, gecombineerd met informatie uit non-verbale informatie zoals gezichtsuitdrukkingen en lichaamstaal. Met name aan het begin van een woord kun je, na de nodige training, zien of iemand het heeft over zaal, baal of kaal.
Spraakafzien kan zo een belangrijk hulpmiddel zijn bij het verstaan van spraak, ook al is het niet mogelijk via spraakafzien alles te verstaan en is het een vermoeiende activiteit.

Letters onderscheiden

Met spraakafzien kun je niet alles verstaan wat iemand zegt. De letters a en o zijn duidelijk te onderscheiden, maar de letters k en g die vanuit het achterste deel van de keel komen, zijn niet af te lezen. Ook het verschil tussen de p, b, en m is niet te zien. Om dan te weten welk woord is gezegd, moet je de hele zin weten.

Spraakafzien leren

  • De oefengroepen Totale Communicatie van Stichting Hoormij bieden cursussen onder leiding van ervaren oefengroepbegeleiders. Zij trainen je in spraakafzien met behulp van spraakafzien en ondersteunende gebaren. Ook wordt aandacht besteed aan andere zaken die van belang zijn voor een goed verloop van de communicatie.
  • Logopedisten bieden cursussen aan kleine groepen slechthorenden (en partners). In 15 tot 20 lessen leer je aan de hand van iemands mondbewegingen wat iemand zegt.
  • In een oefengroep spraakafzien van Stichting Hoormij kan je de spraakafzientechniek bijhouden en verbeteren. Veel mensen melden zich aan bij zo’n groep na een afgeronde spraakafziencursus bij een logopediste. Contacten met andere cursisten kunnen je weerbaarder en sterker maken.
  • Je kan ook zelf een oefengroep samenstellen van maximaal 4 personen, bijvoorbeeld mensen van je CI-kring. Daarmee kan je om de beurt thuis een uurtje oefenen. Hierbij kan je je oefenbladen gebruiken.
  • De CD-rom ‘De Liplezer’ is een oefenprogramma liplezen. De CD-rom is gemaakt voor iedereen die een betere liplezer wil of moet worden én voor iedereen die meer inzicht wil krijgen in de kunst van het liplezen. Met Liplezer kan je in je eigen tijd en tempo oefenen met de strategieën van ervaren liplezers.

Lees hier meer

Op cursus spraakafzien?